ایستادن یکی از مراحل بسیار مهم در سیر رشد حرکتی کودک محسوب میشود. به طور معمول کودکان در بازه سنی ۹ تا ۱۲ ماهگی نخستین تلاشهای خود را برای ایستادن با تکیه بر وسایل پیرامون یا کمک والدین آغاز میکنند و به تدریج مهارت ایستادن مستقل و سپس راه رفتن را به دست میآورند.
با این حال در برخی موارد روند طبیعی این رشد به دلایل متعددی دچار وقفه میشود. در چنین شرایطی مداخله تخصصی کاردرمانی به عنوان یکی از اصلیترین روشهای درمانی نقشی تعیین کننده در بهبود تواناییهای حرکتی و افزایش استقلال کودک در حرکت کردن ایفا میکند.
چرا برخی کودکان در ایستادن مشکل دارند؟
دیر ایستادن کودک میتواند علتهای مختلفی داشته باشد برخی از رایجترین دلایل عبارتاند از:
ضعف عضلات:
ضعف در نواحی عضلانی پا، لگن، شکم و کمر یکی از عوامل زمینه ساز در ناتوانی کودک برای حفظ وضعیت تعادلی در حالت ایستاده محسوب میشود. در چنین شرایطی کاردرمانی از طریق اجرای برنامههای تمرینی هدفمند و تخصصی به تحریک و تقویت عضلات کلیدی درگیر در فرایند ایستادن پرداخته و بدین ترتیب زمینه لازم برای فعال سازی و ارتقای عملکرد این عضلات را فراهم میآورد.
علاوه بر این بهره مندی از خدمات کاردرمانی در منزل به دلیل ایجاد محیطی آشنا و امن برای کودک منجر به افزایش سطح راحتی و آرامش وی شده و این امر امکان اجرای مستمر و مؤثر تمرینات را میسر میسازد. در نتیجه این رویکرد میتواند به طور قابل توجهی درصد پیشرفت درمانی و دستیابی به اهداف حرکتی را تسریع بخشد.
تأخیر رشدی:
تأخیر در کسب برخی از مراحل مهم رشد حرکتی مانند نشستن، غلت زدن، حرکت چهار دست و پا و ایستادن در برخی از کودکان مشاهده میشود. کاردرمانی با ارائه یک برنامه درمانی گام به گام و مشخص به کودک کمک میکند تا مهارتهای رشدی عقب افتاده را جبران نموده و به سطح عملکردی متناسب با سن تقویمی خود دست یابد.
مشکلات تعادلی:
ایستادن نسازمند برخورداری از تعادل کافی است. در صورتی که سیستم تعادلی کودک به اندازه کافی تکامل نیابد او هنگام ایستادن احساس ناامنی کرده و این امر میتواند منجر به اجتناب او از این فعالیت مهم حرکتی شود.
اختلالات عصبی یا عضلانی:
شرایط خاصی همچون فلج مغزی، دیستروفی عضلانی، آسیبهای وارده به مغز و یا اختلالات مرتبط با نخاع میتوانند به طور قابل توجهی بر توانایی کودک در برقراری و حفظ وضعیت ایستاده تأثیر گذار باشند. این بیماریها اغلب با ضعف عضلانی، اختلالات حرکتی و یا مشکلات تعادلی همراه هستند که ایستادن را برای کودک دشوار میسازند.
به همین دلیل اگر در شهر تهران سکونت دارید انتخاب بهترین مرکز کاردرمانی در تهران از اهمیت ویژهای برخوردار است. چرا که این انتخاب میتواند تأثیر بسزایی بر آینده حرکتی و کیفی زندگی فرزند شما داشته باشد. در این راست کلینیک دکتر صابر با بهره گیری از تیمی دلسوز و مجرب آمادگی ارائه خدمات تخصصی و یاری رساندن به کودکان در غلبه بر چالشهای حرکتیشان را دارد و میتواند در تعیین برنامه درمانی مناسب برای ایستادن کودک کمک چشمگیری ارائه دهد.
افزایش یا کاهش تون عضلانی:
وجود تون عضلانی غیرطبیعی چه به صورت شلی (هیپوتونی) و چه سفتی (هایپرتونی) عضلات میتواند مانعی جدی در مسیر کسب مهارت ایستادن برای کودک محسوب گردد. در هر دو حالت کاردرمانگر با ارزیابی دقیق وضعیت تون عضلانی کودک دستورالعمل های درمانی و تمرینات ویژهای را انتخاب و اجرا مینماید که به طور اختصاصی برای رفع چالشهای ناشی از آن وضعیت طراحی شدهاند.
نقش کاردرمانی در کمک به ایستادن کودک
کاردرمانی به عنوان یکی از ارکان کلیدی در فرایند توانبخشی کودکان دارای محدودیتهای حرکتی نقشی حیاتی ایفا میکند. در این رویکرد تخصصی کارشناسان این حوزه با به کار گیری مجموعهای از تمرینات درمانی هدفمند و بازیهای ساختاریافته به والدین کمک میکنند تا در جهت ارتقای قابلیتهای حرکتی کودک گام بردارند. اهداف اصلی کاردرمانی در راستای توانمند سازی کودک برای ایستادن شامل تقویت چشمگیر عضلات مرکزی بدن، عضلات لگن و اندامهای تحتانی، بهبود مؤلفههای تعادل و هماهنگی حرکتی و ارتقای سطح کنترل ارادی بر حرکات بدن میباشد.
همچنین از منظر روانشناختی کاردرمانی به افزایش چشمگیر اعتماد به نفس کودک در مواجهه با موقعیتهای حرکتی کمک بسزایی مینماید. لازم به ذکر است که انجام این فرایند درمانی تحت نظارت بهترین کاردرمانی در تهران تضمین کننده تعیین برنامههای درمانی کاملاً اختصاصی و منطبق بر نیازهای منحصر به فرد هر کودک خواهد بود.
تمرینات کاردرمانی برای ایستادن کودک
اجرای صحیح تمرینات توانبخشی نیازمند ارزیابی دقیق وضعیت کودک و نظارت مستمر توسط کاردرمانگر متخصص میباشد. با این وجود برخی از رویکردهای تمرینی که به طور رایج در جهت تسهیل فرایند ایستادن در کودکان به کار گرفته میشوند عبارتاند از:
تمرین نشستن به ایستادن:
در این تمرین کودک با هدایت کاردرمانگر از وضعیت نشسته به حالت ایستاده منتقل میشود. این مانور حرکتی به طور مؤثری عضلات ران، لگن و تنه را به چالش کشیده و موجب تقویت آنها میگردد که این امر برای دستیابی به ثبات و استقلال در ایستادن ضروری است.
ایستادن با کمک مبل یا میز کوتاه:
کودک میتواند با استفاده از سطوح ثابت و ایمن مثل مبلمان یا میزهای مخصوص طراحی شده برای کودکان مهارت ایستادن را تمرین نماید. این راهکار علاوه بر تقویت تواناییهای فیزیکی به طور قابل توجهی اعتماد به نفس کودک را افزایش میدهد. بهره گیری از خدمات کاردرمانی در منزل میتواند این تمرینات را با نظارت متخصص و در محیطی آشنا برای کودک تسهیل بخشد.
انتقال وزن از یک پا به پای دیگر:
کاردرمانگر کودک را به تدریج تشویق مینماید تا وزن بدن خود را با روانی میان دو پا منتقل کند. این تمرین به عنوان یکی از مراحل حیاتی در فرایند آماده سازی و تسهیل گامهای اولیه راه رفتن از اهمیت قابل توجهی برخوردار است.
تمرین با توپ درمانی:
توپهای درمانی ابزاری تخصصی در فرایند توانبخشی کودکان به شمار میروند که به منظور ارتقاء تعادل، بهبود کنترل عضلات مرکزی تنه و همچنین تقویت و هماهنگ سازی واکنشهای حرکتی مورد استفاده قرار میگیرند. این ابزارها با ایجاد یک سطح ناپایدار کودک را به چالش کشیده و بدین ترتیب به فعال سازی عضلات عمقی و بهبود الگوهای حرکتی وی کمک زیادی مینمایند.
آیا استفاده از واکر برای ایستادن کودک مفید است؟
برداشت رایج در میان بسیاری از والدین این است که واکرها میتوانند تسهیل کننده فرآیند ایستادن و راه رفتن در کودکان باشند. با این حال استفاده نامناسب و غیر اصولی از این تجهیزات میتواند منجر به شکل گیری الگوهای حرکتی غیرطبیعی از جمله راه رفتن بر روی پنجه پا و همچنین تضعیف مؤلفههای تعادلی گردد. بنابراین پیش از به کار گیری واکر یا هرگونه وسیله کمکی حرکتی دیگر مشورت با متخصص کاردرمانی امری ضروری است.
در شرایط خاص ممکن است کاردرمانگر استفاده از ابزارهای توانبخشی هدفمند مانند استندینگ فریم، بریس، کفشهای طبی یا واکرهای درمانی را تجویز نماید. ذقت داشته باشید که انتخاب و به کار گیری این وسایل کمکی باید کاملاً متناسب با ارزیابی دقیق وضعیت حرکتی و نیازهای منحصر به فرد هر کودک صورت پذیرد.
نتیجه گیری
کاردرمانی به عنوان یکی از اثربخشترین اقدامات توانبخشی، نقش بسزایی در یاری رساندن به کودکانی ایفا میکند که با چالشهایی در زمینه ایستادن، حفظ تعادل، تحمل وزن و آمادگی برای راه رفتن مواجه هستند. متخصص کاردرمانی از طریق ارزیابی دقیق شرایط کودک و طراحی پروتکلهای درمانی به تقویت عضلانی، بهبود کنترل بدنی و افزایش اعتماد به نفس کودک در طی مراحل رشد حرکتی کمک چشمگیری مینماید.
در صورتی که تأخیر در مهارت ایستادن کودک مشاهده میشود یا کودک در حفظ تعادل هنگام قرار گیری در وضعیت عمودی دچار دشواری است مراجعه زود هنگام جهت ارزیابی تخصصی به کاردرمانگر اکیداً توصیه میگردد. آغاز فرایند درمانی در مراحل اولیه در تسریع و بهینه سازی پیشرفتهای حرکتی کودک دارد.
سوالات متداول
آیا روروک برای ایستادن کودک مناسب است؟
استفاده از روروک معمولاً توصیه نمیشود زیرا ممکن است باعث ایجاد الگوی حرکتی نادرست، راه رفتن روی پنجه و کاهش تعادل شود. بهتر است قبل از استفاده از هر وسیله کمکی با کاردرمانگر مشورت کنید.
تمرینات ایستادن کودک را از چه سنی شروع کنیم؟
تمرینات باید متناسب با سن و توانایی کودک باشد. معمولاً بعد از اینکه کودک کنترل نشستن و تنه را بهدست آورد میتوان تمرینهای مقدماتی ایستادن را با نظر کاردرمانگر آغاز کرد.
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفری باشید که نظر میدهد!
ارسال دیدگاه