اتاق شنیداری

طی تحقیقات انجام شده در زمینه کودکان با نیازهای خاص (درمان کودکان اوتیسم – بیش فعالی – اختلالات یادگیری –SID – دیستروفی عضلانی _ سندرم داون – درمان کودکان فلج مغزی و …) مشخص گردید یکی از آیتم های مؤثر در بهبود مهارت های کودکان در امور آموزشی، مهارت های اجتماعی و ارتباط کلامی مربوط به مهارت های توجه شنیداری و دقت شنوایی می باشد. مرکز تقویت توجه شنیداری کودکان دکتر صابر به تقویت مهارت های شنوایی نظیر حافظه شنوایی، تربیت شنیداری و توجه شنیداری تمییز شنوایی و… توسط بهترین متخصصان گفتار درمانی در مشکلات شنیداری پرداخته می شود. کودکان با مشکلات شنوایی،حافظه شنوایی، حساسیت شنیداری، کم شنوایی و… می توانند از خدمات بهترین مرکز تقویت توجه شنوایی بهرمند شوند.

 

مشکلات پردازش شنیداری

پردازش شنیداری، ما این اصطلاح را بیشتر و بیشتر می‌ شنویم و تعداد فزاینده ‌ای از کودکان با “اختلال پردازش شنیداری” شناسایی می ‌شوند. اما واقعاً به چه معناست؟ چگونه می‌ توان شنوایی طبیعی داشت و دچار اختلال پردازش شنیداری بود؟ مکانیسم شنوایی محیطی شامل گوش خارجی، گوش میانی و گوش داخلی است. وقتی سیگنال از گوش داخلی خارج می ‌شود، از طریق عصب شنوایی، از ساقه مغز عبور می ‌کند و در نهایت به مغز می ‌رسد. پردازش شنیداری، به سادگی تعریف شده، همان چیزی است که در طول این مسیر اتفاق می ‌افتد و مغز با سیگنال شنیداری از گوش ‌ها چه می‌ کند. این پدیده جنبه‌ های مختلفی دارد که توسط نویسندگان مختلف به طور متفاوتی فهرست و شماره‌ گذاری شده ‌اند. اگر این سیستم سالم و به خوبی کار کند، شنوایی شما باید طبیعی باشد. مشکلات پردازش شنیداری در کودکان (یا بزرگسالان) ممکن است به صورت زیر ظاهر شود:

– بی ‌توجهی

– حواس ‌پرتی

– مکرراً پرسیدن “چی” یا “ها”

– اشتباه شنیدن کلمات

– سوء تفاهم

– تعامل اجتماعی ضعیف و سوء تعبیر نشانه ‌های اجتماعی

– مشکل در خواندن

– عملکرد پایین‌ تر از سطح شناختی

– مشکل در درک در حضور صداهای پس ‌زمینه

– تاخیر در زبان

– تفکر مفهومی ضعیف

در ادامه، جنبه‌ های پردازش شنیداری را که برای کودکانی که با آن ها کار می ‌کنیم مرتبط یافته‌ ایم، فهرست و تعریف می ‌کنیم. همچنین عملکرد های اضافی که ارتباط نزدیکی با پردازش شنیداری دارند نیز ذکر شده ‌اند. بسیاری اوقات، پیشنهاداتی که به والدین برای کمک به فرزندان شان با مشکلات پردازش شنیداری ارائه می‌ شود، استراتژی ‌های جبرانی هستند. این بدان معناست که آن ها راه‌ هایی برای کمک به کودک برای کنار آمدن هستند. در حالی که این ها در کوتاه‌ مدت مفید هستند و به آن ها در مواجهه با موقعیت‌ های روزمره کمک می‌ کنند، فقط استراتژی هستند. آن ها برای “رفع” مشکل در نظر گرفته نشده ‌اند. برخی از این پیشنهادات عبارت اند از:

– با سرعت کمتری نسبت به حالت عادی با کودک صحبت کنید تا زمان پردازش بیشتری به او بدهید.

– قبل از صحبت با کودک، توجه او را جلب کنید.

– در صورت نیاز، به خصوص هنگام دادن دستور العمل‌ ها، نشانه ‌های بصری ارائه دهید.

– صندلی ترجیحی در کلاس درس برای آن ها فراهم کنید (یعنی آن ها را در جلو بنشانید).

– فرض نکنید که آن ها “متوجه شدند”؛ پیگیری کنید.

پردازش شنیداری چیست؟

پردازش شنیداری عبارت است از توانایی و کارآمدی دستگاه عصبی مرکزی در استفاده از اطلاعات شنیداری. این کار شامل پردازش قابل فهم اطلاعات شنوایی در دستگاه عصبی مرکزی و فعالیت نوروبیولوژیکی زیر بنای این پردازش می باشد.

مشکلات اختلال شنیداری

این اختلال مشکلات متعددی در عملکردهای مهم مرتبط با پردازش گوش دادن و درک زبانی – بیانی، به خصوص در حضور نویز زمینه ایجاد می نماید. این مشکلات شامل نقص جهت یابی و مکان یابی،تمایز شنیداری، بازشناسی الگوهای شنوایی، مشکل در پردازش زمانی، مشکلات ادارک شنیداری،‌ دقت شنیداری، حافظه شنوایی، تحلیل شنیداری، توجه شنیداری، سرعت پردازش شنیداری، انسجام شنیداری، تشخیص صدا از صدای زمینه است.

• مشکل در پردازش گفتار سریع
• پاسخ دهی نامناسب به محرک کلامی
• درخواست دائم برای تکرار مطالب
• عدم توانایی دریافت ویژگی های پروزودیک گفتار مانند لحن جملات
• حواس پرتی سریع با محرکات خارجی
• مشکل در حافظه توجه
• مشکل در اجرای دستورات کلامی
• اختلال در تولید گفتار
• اختلال در آموزش مفاهیم جدید
• ضعف در حل مسئله و درک مطالب
• مشکل در درک مفاهیم انتزاعی

کودک با اختلالات شنوایی علی رغم هوش طبیعی، محیط یادگیری نرمال و نبود مشکلات روانشناختی و جسمانی نمی توانند مهارت های خواندن و عملکرد رفتاری و ارتباطات اجتماعی مناسبی داشته باشد، به همین علت مداخلات کاردرمانی و گفتار درمانی کودکان در این زمینه باید براساس سن، ویژگی های زبان و نقص خاص کودک برنامه ریزی و اجرا شود.

 

 

گفتار درمانی در کودکان کم شنوایی- ناشنوا

شنوایی یکی از حواس پنج گانه است. شنوایی به ما توانایی شنیدن صداهای اطراف مانند صدای مردم، پرندگان، ماشین ها را می دهد.

تعریف آسیب شنوایی (کم شنوایی و ناشنوایی)

آسیب شنوایی: آسیبی در شنوایی که پایدار بودن یا نوسان آن باعث تاثیر بر عملکرد های تحصیلی کودک شود.

ناشنوایی: آسیبی شدید در شنوایی است که کودک در فرایند اطلاعات زبانی هنگام شنیدن با مشکل مواجه می شود و این آسیب با یا بدون تقویت کننده تغییری نخواهد کرد.

زمانی که شنوایی کودک از دست می رود نیاز به توجه فوری دارد زیرا در دوران کودکی مخصوصا قبل از 3 سالگی زبان و مهارت های ارتباطی بسیار سریع پیشرفت می کنند.در صورتی که شنوایی از دست رفته شناسایی نشود کودک در رشد زبان و مهارت های ارتباطی تاخیر خواهد داشت.

اهمیت کشف تاخیر زبانی باعث می شود که هر نوزادی قبل از ترخیص از بیمارستان مورد معاینه قرار گیرد. شناسایی به هنگام مشکل شنوایی در بدو تولد به این معنی است که درمان به هنگام می تواند سریعا آغاز شود و به رشد مهارت های ارتباطی و زبانی کودک که در سرتاسر زندگی به آن نیاز دارد کمک کند.

انواع آسیب شنوایی(کم شنوایی تا ناشنوایی)

طبقه بندی بر اساس میزان آسیب شنوایی و از طریق حساسیت شخص به بلندی( شدت صوت با واحد دسی بل) و بسامد(زیر و بمی صوت با واحد هرتز) به انواع خفیف، ملایم، متوسط، شدید، عمیق و ناشنوا تقسیم می شود. کم شنوایی ممکن است در یک ویا دو تا گوش بروز کند.

انواع آسیب شنوایی در کودک کم شنوا

1. انتقالی: این نوع آسیب شنوایی توسط انسداد یا بیماری در گوش بیرونی یا میانی( مسیر رسیدن صدا به گوش داخلی) ایجاد می شود. برای جبران کم شنوایی می توانند از سمعک استفاده کنند و یا از دارو یا جراحی استفاده نمایند
2. حسی_ عصبی: این نوع آسیب کم شنوایی کودکان ناشی از آسیب به سلول های حسی شنوایی داخل گوش داخلی و یا عصب شنوایی( عصب شماره 8) است. ممکن است شدت آسیب از متوسط تا عمیق باشد. یک شخص با آسیب کم شنوایی حتی با استفاده از تقویت کننده برای تقویت صداها ممکن است صداها را به صورت آشفته دریافت کند. پس استفاده از سمعک غیر ممکن می شود.
3. آمیخته: ترکیبی از دو نوع کم شنوایی انتقالی و حسی- عصبی که در گوش خارجی و میانی و داخلی رخ می دهد.
4. مرکزی: آسیب در عصبی که به مغز می رود یا سیستم عصبی مرکزی رخ می دهد.

علایم آسیب کم شنوایی کودکان یا ناشنوایی کودکان:

کودک کم شنوا به محرکات صوتی و یا صدا زدن اسمش پاسخ نمی دهد

هنگام درخواست تکرار چیزی که به کودک کم شنوا گفته میشود پاسخ نمی دهد.

کودکان کم شنوا یا ناشنوا در رشد گفتار تاخیر دارند

بالا بردن صدای تلویزیون و وسایل دیگر توسط کودک کم شنوا

چه مواردی در اتاق تقویت توجه شنیداری مورد درمان قرار می گیرد؟

در اتاق تقویت توجه شنیداری مواردی همچون توجه شنوایی، درک مطلب، هماهنگی بینایی و شنوایی، تمیز شنیداری، ادراک شنیداری، حافظه شنوایی،دقت شنوایی، تحلیل شنیداری، سرعت پردازش شنیداری و … مورد توجه قرار می گیرد.

که در زیر به توضیح هرکدام می پردازیم.

توجه شنوائی- توجه شنیداری شامل :

1) توجه انتخابی (توجه به یک محرک شنیداری از بین صداهای زمینه)

2) توجه پایدار (توانایی گوش دادن به یک صدا در طول زمان مشخص)

3)توجه انتقالی (توانایی انتقال توجه شنوایی از یک محرک شنیداری به محرک دیگر)

4) توجه اشتراکی (به صورت همزمان به دو محرک شنیداری توجه کند و پاسخ بدهد)

-تمیز شنیداری شامل

تشخیص تفاوت صداها،‌ کلمات و هجاهای شنیده شده توسط کودک

-ادراک شنیداری- ادراک شنوایی

درک از کلمات و اصوات و جملات شنیده شده توسط کودک

-حافظه شنوایی- حافظه شنیداری

حافظه کودک با افزایش سن افزایش می یابد برای مثال در 3 سالگی 3 آتیم را به خاطر می سپارد و در 5 سالگی 5آیتم.

-تحلیل شنیداری

بتواند منظور فرد را از گفتار آن متوجه شود.

-سرعت پردازش شنیداری

بتواند با سرعت مناسب نسبت به سن خود به محرک های شنوایی ارائه شده عکس العمل نشان دهد.

لذا کلینیک کاردرمانی و گفتاردرمانی تحت نظارت جناب آقای صابر با در نظر گرفتن کلیه آیتمهای شنوایی و طراحی برنامه مدون کامپیوتری و دیجیتالی به صورت گام به گام به تجهیز و راه اندازی اتاق تقویت توجه شنیداری اقدام کرده است. در طراحی این اتاق از دانش گفتار درمانی، کار درمانی و روانشناختی به صورت یکپارچه جهت ایجاد بهترین نتیجه درمانی در زمینه تقویت توجه شنیداری، دقت شنوایی و حافظه شنوایی استفاده شده است.

 

منابع:

nacd.org

سوالات متداول:

1.در اتاق بهبود مهارت های شنیداری چکارهایی انجام می شود؟

در مرکز توانبخشی دکتر صابر بر روی مهارت های مختلف کودکان تمرکز شده است یکی از این توانایی ها حس شنوایی است که می تواند دریچه ای مهم در یادگیری باشد. در اتاق شنیداری این مرکز با تمرکز بر دقت شنوایی، حافظه شنیداری، تمییز شنوایی، درک کلامی و سرعت پردازش کلامی در کودکان به طراحی تمرینات کامپیوتر در جهت تقویت مهارت های شنیداری کودکان پرداخته می شود.

2.اتاق شنیداری برای چه کودکانی مناسب است؟

این اتاق درمانی برای طیف وسیعی از کودکان مفید می باشد، کودکان با نقص توجه و بیش فعالی، کودکان اوتیسم، کودکان با مشکلات اختلال پردازش حسی و حساسیت شنوایی، کودکان اختلال یادگیری، کودکان با مشکلات سیستم شنوایی و کم شنوایی و غیره می توانند از خدمات درمانی این بخش استفاده نمایند.